توصیه های بهداشتی - درمانی در جنگ از زبان متخصصان دانشگاه علوم پزشکی تهران
نقش کتاب و مطالعه در ایجاد همدلی و تابآوری در دوران جنگ
دکتر فاطمه شیخشعاعی بر اهمیت کتاب و مطالعه در ایجاد همدلی و تابآوری، بهویژه در دوران جنگ، تأکید کرد. وی گفت: کتاب، حتی با وجود رسانههای نوین، جایگاه منحصر به فرد خود را حفظ کرده و با انتقال تجربیات و ایجاد حس درک متقابل، به آرامش روحی و تقویت تابآوری افراد در شرایط بحرانی کمک میکند. همچنین، مدیریت اوقات فراغت ناخواسته در دوران جنگ از طریق مطالعه، عاملی مؤثر در حفظ آرامش و افزایش تابآوری جامعه است.
به گزارش روابط عمومی دانشکده پیراپزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران، مصاحبهای با دکتر فاطمه شیخشعاعی، دانشیار و مدیرگروه کتابداری و اطلاعرسانی پزشکی، در خصوص "نقش کتاب و مطالعه در ایجاد همدلی و تابآوری در دوران جنگ" انجام پذیرفت.
در این مصاحبه، دکتر شیخشعاعی به تفصیل به بررسی اهمیت کتاب و کتابخوانی، تأثیر آن بر افزایش درک متقابل و تقویت روحیه افراد در شرایط بحرانی جنگ پرداخت.
سوال: خانم دکتر، با توجه به ظهور رسانههای جدید و فراگیر شدن اینترنت و شبکههای اجتماعی، جایگاه کتاب و مطالعه عمیق را چگونه ارزیابی میکنید؟
پاسخ: کتاب، به عنوان قدیمیترین رسانه اطلاعاتی، همواره در انتقال دانش و تجربیات بشری نقش حیاتی داشته است. علیرغم پیشرفتهای فناورانه و ظهور رسانههای نوین، کتاب توانسته جایگاه منحصر به فرد خود را حفظ کند. در سالهای اخیر، با گسترش فضای مجازی، دغدغه مطالعه عمیق و تقویت قدرت تحلیل و تفکر انتقادی جدیتر شده است. به همین دلیل، متخصصان حوزه کتابداری و علم اطلاعات، برنامهها و فعالیتهای متعددی را برای ترویج فرهنگ مطالعه عمیق و کتابخوانی سازماندهی کردهاند. مطالعه، فراتر از یادگیری، به افراد اجازه میدهد تا از تجربیات متنوعی که در کتابها ثبت شده، بهرهمند شوند و از جنبههای روانشناختی آن، از جمله ایجاد همدردی و آرامش خاطر، سود ببرند. همانطور که گفته میشود، «آنکه میخواند هزار بار زندگی میکند و آنکه نمیخواند تنها یک بار.»
سوال: شما به نقش کتاب در دوران جنگ اشاره کردید. گسترش فرهنگ کتابخوانی چگونه با تأثیرات جنگ بر تمدنها در ارتباط است؟
پاسخ: تاریخ بشر همواره شاهد جنگها با انگیزههای گوناگون بوده و این وقایع تلخ، در کتابهای تاریخی، سیاسی، اجتماعی، پزشکی و داستانی ثبت و ضبط شدهاند. برخی از این آثار، تجربیات و اتفاقات را از دیدگاه مردمان عادی، که خود شاهدان و راویان جنگ بودهاند، روایت میکنند؛ مانند کتابهای دفاع مقدس ما. مطالعه این آثار به خوانندگان، به ویژه کسانی که شرایط مشابهی را تجربه کردهاند، کمک میکند تا تجربیات مشترک را عمیقتر درک کنند.
سوال: در دوران جنگ، فشار روانی و استرس زیادی به جامعه وارد میشود. کتاب چگونه میتواند به افراد، به ویژه زنان، کودکان و سالمندان، در این شرایط کمک کند؟
پاسخ: در زمان جنگ، استرس و فشار روانی ناشی از بمبارانها و اخبار مداوم، تأثیرات عمیقی بر اقشار مختلف جامعه میگذارد. واکنش افراد به این رویدادها متفاوت است و این تأثیرات در عصر رسانه و ارتباطات تشدید میشود. یکی از نقشهای کلیدی کتاب، انتقال تجربیات ثبت شده و ایجاد حس همدلی با شخصیتها و در نتیجه، فراهم آوردن آرامش روحی است. این همدلی و ایجاد تجربیات مشترک از طریق مطالعه، میتواند به افزایش تابآوری افراد در برابر مشکلات ناشی از جنگ منجر شود.
سوال: با توجه به اوقات فراغت ناخواستهای که ممکن است در زمان جنگ برای افراد ایجاد شود، مطالعه چه نقشی در مدیریت این اوقات و حفظ آرامش و تابآوری ایفا میکند؟
پاسخ: در دوران جنگ، تعطیلی مراکز اداری، آموزشی و کسبوکارها میتواند اوقات فراغت قابل توجهی را برای افراد ایجاد کند. برنامهریزی صحیح برای این اوقات، ضمن پر کردن آنها، میتواند به ایجاد آرامش و افزایش تابآوری کمک کند. مطالعه، اعم از علمی، سرگرمی یا روانشناسی، یکی از بهترین گزینهها در این شرایط است. کتابها با انتقال دانش و تجربیات، به مطالعه عمیق، افزایش آگاهی، تقویت همدلی و در نهایت، افزایش تابآوری کمک میکنند.
سوال: در پایان، چه برنامهها و پویشهایی را در این راستا مؤثر میدانید و چه پیشنهادی برای ترویج مطالعه در شرایط دشوار دارید؟
پاسخ:در همین راستا، برنامهها و پویشهایی مانند «کتاب بخوانیم برای آرامش»، «هر خانه یک کتابخانه» و طرح دسترسی رایگان به کتابهای «طاقچه» که در جریان جنگ تحمیلی فعال شدهاند، بسیار ارزشمند هستند. این طرحها تلاش میکنند تا دسترسی مردم به منابع مطالعاتی را، حتی در شرایط سخت جنگ، تسهیل کنند. ترویج اینگونه برنامهها و تشویق جامعه به استفاده از ظرفیتهای مطالعه برای دستیابی به آرامش و تقویت تابآوری، امری ضروری است.
سوال: خانم دکتر، با توجه به ظهور رسانههای جدید و فراگیر شدن اینترنت و شبکههای اجتماعی، جایگاه کتاب و مطالعه عمیق را چگونه ارزیابی میکنید؟
پاسخ: کتاب، به عنوان قدیمیترین رسانه اطلاعاتی، همواره در انتقال دانش و تجربیات بشری نقش حیاتی داشته است. علیرغم پیشرفتهای فناورانه و ظهور رسانههای نوین، کتاب توانسته جایگاه منحصر به فرد خود را حفظ کند. در سالهای اخیر، با گسترش فضای مجازی، دغدغه مطالعه عمیق و تقویت قدرت تحلیل و تفکر انتقادی جدیتر شده است. به همین دلیل، متخصصان حوزه کتابداری و علم اطلاعات، برنامهها و فعالیتهای متعددی را برای ترویج فرهنگ مطالعه عمیق و کتابخوانی سازماندهی کردهاند. مطالعه، فراتر از یادگیری، به افراد اجازه میدهد تا از تجربیات متنوعی که در کتابها ثبت شده، بهرهمند شوند و از جنبههای روانشناختی آن، از جمله ایجاد همدردی و آرامش خاطر، سود ببرند. همانطور که گفته میشود، «آنکه میخواند هزار بار زندگی میکند و آنکه نمیخواند تنها یک بار.»
سوال: شما به نقش کتاب در دوران جنگ اشاره کردید. گسترش فرهنگ کتابخوانی چگونه با تأثیرات جنگ بر تمدنها در ارتباط است؟
پاسخ: تاریخ بشر همواره شاهد جنگها با انگیزههای گوناگون بوده و این وقایع تلخ، در کتابهای تاریخی، سیاسی، اجتماعی، پزشکی و داستانی ثبت و ضبط شدهاند. برخی از این آثار، تجربیات و اتفاقات را از دیدگاه مردمان عادی، که خود شاهدان و راویان جنگ بودهاند، روایت میکنند؛ مانند کتابهای دفاع مقدس ما. مطالعه این آثار به خوانندگان، به ویژه کسانی که شرایط مشابهی را تجربه کردهاند، کمک میکند تا تجربیات مشترک را عمیقتر درک کنند.
سوال: در دوران جنگ، فشار روانی و استرس زیادی به جامعه وارد میشود. کتاب چگونه میتواند به افراد، به ویژه زنان، کودکان و سالمندان، در این شرایط کمک کند؟
پاسخ: در زمان جنگ، استرس و فشار روانی ناشی از بمبارانها و اخبار مداوم، تأثیرات عمیقی بر اقشار مختلف جامعه میگذارد. واکنش افراد به این رویدادها متفاوت است و این تأثیرات در عصر رسانه و ارتباطات تشدید میشود. یکی از نقشهای کلیدی کتاب، انتقال تجربیات ثبت شده و ایجاد حس همدلی با شخصیتها و در نتیجه، فراهم آوردن آرامش روحی است. این همدلی و ایجاد تجربیات مشترک از طریق مطالعه، میتواند به افزایش تابآوری افراد در برابر مشکلات ناشی از جنگ منجر شود.
سوال: با توجه به اوقات فراغت ناخواستهای که ممکن است در زمان جنگ برای افراد ایجاد شود، مطالعه چه نقشی در مدیریت این اوقات و حفظ آرامش و تابآوری ایفا میکند؟
پاسخ: در دوران جنگ، تعطیلی مراکز اداری، آموزشی و کسبوکارها میتواند اوقات فراغت قابل توجهی را برای افراد ایجاد کند. برنامهریزی صحیح برای این اوقات، ضمن پر کردن آنها، میتواند به ایجاد آرامش و افزایش تابآوری کمک کند. مطالعه، اعم از علمی، سرگرمی یا روانشناسی، یکی از بهترین گزینهها در این شرایط است. کتابها با انتقال دانش و تجربیات، به مطالعه عمیق، افزایش آگاهی، تقویت همدلی و در نهایت، افزایش تابآوری کمک میکنند.
سوال: در پایان، چه برنامهها و پویشهایی را در این راستا مؤثر میدانید و چه پیشنهادی برای ترویج مطالعه در شرایط دشوار دارید؟
پاسخ:در همین راستا، برنامهها و پویشهایی مانند «کتاب بخوانیم برای آرامش»، «هر خانه یک کتابخانه» و طرح دسترسی رایگان به کتابهای «طاقچه» که در جریان جنگ تحمیلی فعال شدهاند، بسیار ارزشمند هستند. این طرحها تلاش میکنند تا دسترسی مردم به منابع مطالعاتی را، حتی در شرایط سخت جنگ، تسهیل کنند. ترویج اینگونه برنامهها و تشویق جامعه به استفاده از ظرفیتهای مطالعه برای دستیابی به آرامش و تقویت تابآوری، امری ضروری است.
در پایان، از دکتر فاطمه شیخشعاعی بسیار سپاسگزاریم که وقت ارزشمند خود را در اختیار ما قرار دادند و تجربیات و دیدگاههای گرانبهای خود را با ما به اشتراک گذاشتند.
ارسال نظر